Çizgi filmlere göstergebilimsel bir yaklaşım: Temel Reis (Popeye) örneği

Özet

Bu çalışma, Temel Reis adlı çizgi filmde “ıspanak” nesnesinin anlatı içindeki işlevini ele alır ve bu incelemeyi Greimas’ın eyleyenler çizelgesini ve göstergebilimsel dörtgenini temel alarak gerçekleştirmeyi amaçlar. Çalışmadaki temel soru, ıspanağın kişiler ve olay akışı içinde nasıl bir işlev üstlendiği ve bu işlevin “güçlü” ve “güçsüz” anlamlarıyla nasıl ilişkilendiğidir. Yöntem olarak birbirini destekleyen iki aşamaya başvurulur. İlk olarak eyleyenler çizelgesi aracılığıyla çizgi filmdeki özne, nesne, yardımcı, engelleyici, gönderen ve alıcı gibi görevler belirlenir. Ardından göstergebilimsel dörtgen kullanılarak ıspanağın işlevi gösterilir. Araştırma gereci olarak geçmişte yayınlanan iki değişik bölümden alınan görüntüler kanıt niteliğinde kullanılır. Bu görüntülerden yola çıkarak Temel Reis’in anlatıdaki “güç” döngüsü çizelgeler üzerinde örneklenir. Görsellerin yorumlanmasında Roland Barthes’ın L'Obvie et l'Obtus'te açıkladığı okunabilir gösterge (l'obvie) temel alınır. Bu doğrultuda, anlatının merkezinde yer alan “ıspanak konservesi”, okunabilir gösterge ile incelenir ve izleyicide yarattığı hem anlam hem de etkiler üzerinden açıklanır. Bu çerçevede, çalışma Temel Reis çizgi dizisinde ıspanağın anlatıdaki işlevini incelemeyi üstlenir. Kapsam, seçili iki bölüm ve ondan alınan görüntülerle sınırlıdır. Çözümleme anlatıda bulunan okunabilir göstergeye (l’obvie) odaklanır. Böylece, ıspanak örneği Greimas’ın eyleyenler çizelgesi ve göstergebilimsel dörtgeni üzerine uygulanır ve anlatıda üstlendiği görev incelenir.